Ky informacion mund t`ju ndihmojë ju të kuptoni më shumë rreth tharjes së syve dhe se cfarë mund të bëni ju për të zvogëluar rrezikun tuaj për këtë gjendje.

Ndajeni informacionin me të gjithë njerëzit e tjerë që njihni.

Tharja e syve – cfarë është

• Sytë e thatë është një gjendje e zakonshme që ndodh kur lotët nuk janë në gjendje të sigurojnë lubrifikim adekuat për sytë
• Lotët mund të jenë të pamjaftueshëm për shumë arsye. Për shembull, sytë e thatë mund të ndodhin nëse nuk prodhoni lot ose nëse prodhoni lotë me cilësi të dobët

Figura. Sy i thatë

Kush preket nga tharja e syve?

• Rreth 7% adultëve të moshës 18 vjec e lart në SHBA preken nga kjo gjendje
• Prevalenca e sëmundjes së syve të thatë rritet me moshën
• Prevalenca e sëmundjes së syve të thatë është më e lartë tek femrat (8.8%) sesa meshkujt (4.5%)

Simptomat dhe shenjat e tharjes së syve

Shenjat dhe simptomat, të cilat zakonisht prekin të dy sytë, mund të përfshijnë:

• Ndjesia e shpimit, djegies ose kruarjes tek sytë
• Mukus i trashë ose me fije në ose rreth syve
• Ndjeshmëria ndaj dritës
• Skuqje e syve
• Ndjesia e të pasurit diçka në sy
• Vështirësi e mbajtjes së lenteve të kontaktit
• Vështirësi me drejtimin e automjeteve natën
• Sytë e ujshëm, e cila është përgjigja e trupit ndaj acarimit që shkaktojnë sytë e thatë
• Shikim i turbullt ose lodhje e syve

Kur të kontaktoni me mjekun

• Kontaktoni mjekun tuaj nëse keni pasur shenja të zgjatura dhe simptoma të syve të thatë, duke përfshirë sy të kuq, të irrituar, të lodhur ose të dhimbshëm
• Mjeku juaj mund të marrë masa për të përcaktuar se çfarë po shqetëson sytë tuaj ose t'ju referojë tek një specialist

Shkaqet e tharjes së syve

• Sytë e thatë shkaktohen nga mungesa e lotëve të përshtatshëm. Lotët janë një përzierje komplekse e ujit, vajrave yndyrore dhe mukusit. Kjo përzierje ndihmon që sipërfaqja e syve të jetë e butë dhe e qartë dhe ndihmon në mbrojtjen e syve nga infeksioni. Problemet me ndonjë nga këto përbërës të lotit mund të shkaktojnë sytë e thatë
• Për disa njerëz, shkaku i syve të thatë është zvogëlimi i prodhimit të lotit
• Për të tjerët shkaku i tharjes së syve është rritja e avullimit të lotëve .

Faktorët e rrezikut të tharjes së syve

Faktorët që rrisin rrezikun e syve të thatë përfshijnë:

• Mosha mbi 50 vjeç
• Gjinia femër
• Dietë e varfër në vitaminë A
• Përdoimi i lenteve të kontaktit

Komplikimet e tharjes së syve

Njerëzit që kanë sy të thatë mund të përjetojnë këto komplikime:

• Infeksionet e syve
• Dëmtime në sipërfaqen e syve
• Ulja e cilësisë së jetës

Parandalimi i tharjes së syve

Nëse përjetoni sy të thatë, kushtojini vëmendje situatave që kanë më shumë gjasa të shkaktojnë simptomat tuaja. Më pas gjeni mënyra për të shmangur ato situata në mënyrë që të parandaloni simptomat e lidhura me sytë e thatë. Për shembull:

• Shmangni ajrin që fryn në sytë tuaj
• Shtoni lagështi në ajër
• Mendoni të mbani syze dielli me mbështjellje speciale ose syze të tjera mbrojtëse
• Bëni pushime të syve gjatë detyrave të gjata
• Poziciononi ekranin e kompjuterit tuaj nën nivelin e syve
• Ndaloni duhanin dhe shmangni tymin e duhanit
• Përdorni rregullisht lotët artificialë

Ekzaminimet për diagnozën e tharjes së syve

Testet dhe procedurat që mund të përdoren për të përcaktuar shkakun e syve të thatë përfshijnë:

• Një ekzaminim gjithëpërfshirës i syve
• Matja e vëllimit të lotëve
• Përcaktimi i cilësisë së lotëve

Trajtimi i tharjes së syve

• Për shumicën e njerëzve me simptoma të rastit ose të lehta të syve të thatë, mjafton që të përdoren rregullisht pikat e syve që mund të merren pa recetë (lotët artificialë). Nëse simptomat janë të vazhdueshme dhe më serioze, ka mundësi të tjera. Çfarë do bëni varet nga ajo që po shkakton sytë e thatë.
• Disa trajtime përqëndrohen në kthimin ose menaxhimin e një gjendjeje ose faktori që shkakton sytë e thatë. Trajtime të tjera mund të përmirësojnë cilësinë e lotit ose të ndalojnë lotët që të largohen shpejt nga sytë.

Trajtimi i shkakut themelor të syve të thatë

• Në disa raste, trajtimi i një problemi themelor shëndetësor mund të ndihmojë në largimin e shenjave dhe simptomave të syve të thatë. Për shembull, nëse një ilaç po shkakton tharjen e syve, mjeku mund të rekomandojë një ilaç të ndryshëm që nuk shkakton këtë efekt anësor.

Medikamentet

Medikamentet me recetë mjeku të përdorura për trajtimin e syve të thatë përfshijnë:

• Preparate për të zvogëluar inflamimin e qepallave
• Pikat e syve për të kontrolluar inflammation e korneas
• Pajisje që futen në sy dhe që punojnë si lotët artificiale
• Preparate që stimulojnë lotët
• Pika të syve të prodhura nga gjaku i pacientit (pika autologe të serumit të gjakut)

Procedura të tjera

Procedurat e tjera që mund të përdoren për të trajtuar sytë e thatë përfshijnë:

• Mbyllja e kanaleve të lotit për të zvogëluar humbjen e lotit
• Përdorimi i lenteve të kontaktit të veçanta
• Zhbllokimi i gjëndrave yndyrore
• Terapia e dritës dhe masazhi i qepallave

Figura. Pika për sytë

Stili i jetesës dhe masat në kushtet e shtëpisë

• Ju mund të jeni në gjendje të menaxhoni sytë tuaj të thatë me larjen e shpeshtë të qepallave dhe përdorimin e pikave të syve pa recetë nga mjeku (OTC) ose produkte të tjera që ndihmojnë të lubrifikoni sytë.
• Nëse gjendja juaj është afatgjatë (kronike), përdorni pikat lubrifikuese edhe kur sytë tuaj ndjehen mirë, për t'i mbajtur ato të lubrifikuara mirë

Përzgjedhja dhe përdorimi i produkteve OTC për sytë e thatë

• Janë në dispozicion një shumëllojshmëri e produkteve pa recetë për sytë e thatë, duke përfshirë pikat e syve (lotët artificiale), xhele, pjesë xhelë që futen në sy dhe pomada.
• Bisedoni me mjekun tuaj rreth asaj se cila mund të jetë më e mira për ju.

Mjekësia alternative

Studime të mëtejshme janë të nevojshme, por disa qasje të mjekësisë alternative mund të ndihmojnë në lehtësimin e simptomave të syve të thatë. Diskutoni për përfitimet dhe rreziqet me mjekun tuaj

• Acidet yndyrore. Shtimi i acideve yndyrore omega-3 në dietën tuaj mund të ndihmojë në zbutjen e shenjave dhe simptomave të syve të thatë. Këto janë në dispozicion si shtesa dhe në ushqime të tilla si arra, salmon dhe sardelet
• Lotët artificialë nga vaji i kastorit. Këto lotë artificialë mund të përmirësojnë simptomat duke ulur avullimin e lotëve
• Akupunktura. Disa njerëz kanë përjetuar përmirësim të simptomave të syve të thatë të pas terapisë së akupunkturës

Pyesni mjekun tuaj për ekzaminimet për tharjen e syve që ofrohen në qytetin ku ju banoni.

Konsultohuni me mjekun e qëndrës suaj shëndetësore për cdo informacion që ju  kërkoni të dini.

Konsultohuni online me mjekun

Shih materialin Video (intervista me mjekun; intervista me personel mjekësor, testimonials, vox pop)