Ky informacioni mund t`ju ndihmojë ju të kuptoni më shumë rreth hipertensionit dhe se cfarë mund të bëni ju për të zvogëluar rrezikun tuaj për këtë gjendje.

Ndajeni informacionin me të gjithë njerëzit e tjerë që njihni.

Hipertensioni – cfarë është

• Hipertensioni është i pranishëm kur presioni i gjakut arterial arrin nivele të cilat rrisin ndjeshëm rrezikun kardiovaskular; dhe kur trajtimi mund të sigurojë një përfitim të qartë
• Hipertensioni zakonisht diagnostikohet duke matur presionin mesatar të gjakut nga matje të shumëfishta. Një presion i gjakut i lartë vazhdimisht mbi 140/90 mmHg konsiderohet si hipertension (HTA), edhe pse kohët e fundit shifrat duket se janë ulur në >130/80 mmHg

Sa i shpeshtë është HTA?

• HTA prek rreth një të tretën e pacientëve të moshës 45-54 vjec dhe rreth 60-80% të pacientëve të moshës 75 vjec e lart

Simptomat dhe shenjat e hipertensionit

• Hipertensioni zakonisht është asimptomatik. Shenja klinike specifike mund të tregojnë për HTA sekondar
• Simptomat përfshijnë: dhimbje koke, djersë paroksizmale, palpitacione
• Shenjat përfshijnë shenjat përkatëse sipas shkaqeve të HTA sekondar

Shkaqet e hipertensionit

• Në 95% të rasteve HTA është “esencial”, pra nuk njihet shkaku
• Hipertensioni esencial ka një komponent të fortë gjenetik, dhe kjo mbështetet në prevalencën e lartë të HTA në të afërmit e shkallës së parë të pacientëve, krahasuar me popullatën e përgjithshme, dhe përputhjen e lartë midis binjakëve identikë.
• Fizpatologjia ekzakte e HTA esencial është e papërcaktuar ende dhe është multifaktoriale
• HTA sekondar mund t’i atribuohet shkaqeve renale dhe endokrine, si dhe shtatzënisë, koarktacionit të aortës dhe një sërë mjekimesh

Faktorët e rrezikut të hipertensionit

• Mosha e avancuar – rreziku rritet me moshën
• Raca ose etnia – HTA është shumë i shpeshtë midis njerëzve me prejardhje nga Afrika, ku sëmundja zhvillohet më shpejt sesa tek të bardhët
• Historia familjare  për HTA rrit rrezikun
• Mbipesha dhe obeziteti – sa më mbipeshë të jetë personi, aq më shumë rritet rreziku i HTA
• Pirja e duhanit
• Konsumi i tepërt i kripës
• Marrja e pakët e kaliumit me dietë
• Konsumi i tepërt i alkoolit
• Stresi
• Disa sëmundje kronike – këtu përfshihen sëmundjet e veshkave, diabeti dhe apnea e gjumit
• Ndonjëherë, shtatzënia

Komplikacionet e hipertensionit

HTA i pakonrolluar mund të cojë në këto komplikacione, disa nga të cilat janë potencialisht fatale:

• Atak kardiak
• Goditje cerebrale
• Dështim i zemrës
• Dobësim dhe ngushtim i enëve të gjakut në veshka
• Trashje, ngushtim dhe dëmtim i enëve të gjakut në sy
• Sindromi metabolik
• Probleme me kujtesën ose të kuptuarit e gjërave
• Demencë

Ekzaminimet për diagnozën e hipertensionit

• Diagnoza e hipertensionit vendoset duke e matur atë në mënyrë të përsëritur me anë të pajisjeve që masin këtë parametër. Këto matje mund të bëhen edhe në shtëpi me ndihmën e aparateve të tensionit elektronike, të kalibruara.
• Ndonjëherë është e nevojshme që presioni i gjakut të monitorohet për 24 orë rrjesht dhe kjo të përsëritet disa herë për të zbuluar hipertensionin. Procedura duhet të zbatohet dhe pajisjet duhet të përdoren sipas rekomandimeve të mjekut.
• Matja e presionit të gjakut duhet të ndjekë udhëzimet e përshtashme të mjekut dhe të kryhet në kushte të përshtatshme për këtë qëllim.

Klasifikimi i tensionit të gjakut

Tensioni i gjakut kategorizohet në katë kategori të përgjithshme:

• Presion normal i gjakut – presioni është <120/80 mmHg
• Presion i rritur – kur presioni sitolik është midis 120-129 mmHg dhe presioni diastolik <80 mmHg
• Hipertension i stadit 1 – presioni sistolik i gjakut është midis 130-139 mmHg dhe presioni diastolik është midis 80-89 mmHg
• Hipertension i stadit 2 - presioni sistolik i gjakut është ≥140 mmHg dhe presioni diastolik është midis ≥90 mmHg

Si presioni sistolik ashtu edhe ai diastolik janë të rëndësishme. Por pas moshës 50 vjeç, presioni sistolik është edhe më i rëndësishëm

Trajtimi i hipertensionit

Ndryshimi i stilit të jetesës dhe minimizimi i faktorëve të rrezikut janë masa të rëndësishme për të kontrolluar presionin e gjakut. Ndryshimet e stilit të jetesës përfshijnë:

• Një dietë të shëndetshme me pak kripë
• Aktivitet të rregullt fizik
• Mbajtja e një peshe trupore të shëndetshme ose humbja e peshës nëse jeni mbipeshë ose obez
• Kufizimi i përdorimit të alkoolit

Kur ndryshimet e stilit të jetesës nuk mjaftojnë, atëherë mund të rekomandohet medikamentet për të ulur presionin e gjakut

Medikamentet që përdoren për trajtimin e hipertensionit përfshijnë:

• Diuretikët tiazidikë
• Inhibitorët e enzimës konvertuese të angiotenzinës (ACE)
• Bllokuesit e receptorëve II të angiotenzinës (ARBs)
• Bllokuesit e kanaleve të kalciumit
• Alfa-bllokuesit
• Alfa-dhe-beta bllokuesit
• Beta-bllokuesit
• Antagonistët e aldosteronit
• Inhibitorët e reninës
• Vazodilatatorët
• Agjentët me veprim qëndror

Natyrisht, medikamentet e mësipërme duhet të vlerësohen me kujdes nga mjeku juaj dhe vetëm mjeku do të rekomandojë medikamentin e duhur dhe dozën e përshtatshme për ju.

Nëse presioni i gjakut mbetet i lartë, pavarësisht nga marrja e të paktën tre llojeve të ndryshme të medikamenteve si më lart, njëri prej të cilave zakonisht duhet të jetë një diuretik, ju mund të keni hipertension rezistent. Trajtimi i këtij lloj hipertensioni kërkon një ekzaminim shumë më të thelluar të pacientit.

Mjekësia alternative

Disa suplemente mund të jenë të dobishme për mbajtjen nën kontroll të hipertensionit ose parandalimin e tij. Këto përfshijnë:

• Konsumi i ushqimeve më përmbajtje të lartë fibrash
• Mineralet, si magnezi, kalciumi dhe kaliumi
• Acidi folik
• Suplementet ose produktet që rrisin oksidin e azotit ose zgjerojnë enët e gjakut (vazodilatatorët), si kakao, koenzima Q10, L-arginina ose hudhra
• Acidet ynyrore omega-3, që gjenden tek peshqit, vaji i peshkut ose farat e lirit
• Ndoshat vitamina D, por nevojiten më shumë kërkime

Parandalimi i hipertensionit

Ndryshimet e stilit të jetesës (shih faktorët e rrezikut më lart) mund të ndihmojnë për të kontrolluar dhe parandaluar hipertensionin, edhe nëse jeni nën mjekim për këtë gjendje.

Pyesni mjekun tuaj për ekzaminimet për hipertensionin që ofrohen në qytetin ku ju banoni.

Konsultohuni me mjekun e qëndrës suaj shëndetësore për cdo informacion që ju  kërkoni të dini.

Konsultohuni online me mjekun

Shih materialin Video (intervista me mjekun; intervista me personel mjekësor, testimonials, vox pop)